Nội dung chính
Việc bổ nhiệm Kế toán trưởng luôn là một vấn đề khiến nhiều chủ doanh nghiệp băn khoăn. Tuy nhiên, không phải lúc nào đây cũng là một yêu cầu bắt buộc. Quy định về việc không bổ nhiệm kế toán trưởng áp dụng cho những doanh nghiệp nào, và giải pháp thay thế là gì? Bài viết này từ Kế toán An Phú sẽ cùng bạn làm rõ quy định, giúp bạn vận hành doanh nghiệp đúng luật và hiệu quả nhất.
Doanh nghiệp có bắt buộc phải bổ nhiệm Kế toán trưởng không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Không phải lúc nào cũng vậy! Mặc dù việc có một Kế toán trưởng chuyên nghiệp là điều cần thiết cho hầu hết các doanh nghiệp, pháp luật vẫn có những quy định linh hoạt cho một số trường hợp đặc biệt.
Quy định chung theo Luật Kế toán 2015
Theo Khoản 2, Điều 20 của Luật Kế toán 2015, các đơn vị kế toán phải bố trí Kế toán trưởng. Tuy nhiên, luật cũng mở ra một hướng khác: trường hợp đơn vị chưa thể bổ nhiệm ngay Kế toán trưởng thì phải cử người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng. Điều này cho thấy luật pháp tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị có quy mô nhỏ, có thời gian chuẩn bị và lựa chọn nhân sự phù hợp.
Các trường hợp được phép không bổ nhiệm Kế toán trưởng
Vậy, cụ thể những doanh nghiệp nào không bắt buộc có kế toán trưởng? Đây chính là phần mà nhiều chủ doanh nghiệp quan tâm nhất. Pháp luật đã chỉ rõ hai nhóm đối tượng chính được áp dụng quy định này.
Các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước
Một số đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước có quy mô nhỏ, hoạt động đặc thù và khối lượng công việc kế toán không nhiều sẽ không bắt buộc phải có Kế toán trưởng. Thay vào đó, các đơn vị này có thể cử một người phụ trách kế toán để đảm nhiệm công việc.
Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định
Đây là đối tượng phổ biến nhất được phép không bổ nhiệm kế toán trưởng. Theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp siêu nhỏ được phép cử người phụ trách kế toán mà không cần bổ nhiệm Kế toán trưởng.
Vậy làm thế nào để xác định doanh nghiệp của bạn có phải là doanh nghiệp siêu nhỏ không? Tiêu chí được xác định như sau:
- Lĩnh vực nông, lâm, thủy sản và công nghiệp, xây dựng: Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
- Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: Có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
Nếu doanh nghiệp của bạn đáp ứng các tiêu chí trên, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn giải pháp cử người phụ trách kế toán.
Giải pháp thay thế hợp pháp khi không có Kế toán trưởng
Khi thuộc trường hợp được miễn bổ nhiệm, bạn có hai lựa chọn thay thế hoàn toàn hợp pháp và hiệu quả để đảm bảo công tác tài chính của công ty vẫn vận hành trơn tru.
Cử người phụ trách kế toán
Đây là giải pháp phổ biến nhất cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Bạn có thể cử một nhân viên kế toán hiện có, đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định, để đảm nhận vai trò này. Người này sẽ chịu trách nhiệm về các công việc kế toán hàng ngày của doanh nghiệp. Chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về tiêu chuẩn của vị trí này ở phần sau nhé.
Thuê dịch vụ làm kế toán trưởng
Nếu bạn muốn có sự chuyên nghiệp và an tâm tuyệt đối nhưng chưa sẵn sàng tuyển dụng một Kế toán trưởng toàn thời gian, thuê dịch vụ làm kế toán trưởng từ các công ty dịch vụ kế toán là một lựa chọn thông minh. Giải pháp này giúp bạn tiết kiệm chi phí, tiếp cận được đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và luôn cập nhật các quy định mới nhất.
Phân biệt Người phụ trách kế toán và Kế toán trưởng
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai vị trí này. Mặc dù cùng chịu trách nhiệm về công việc kế toán, nhưng tiêu chuẩn, điều kiện và thời hạn của người phụ trách kế toán có những điểm khác biệt quan trọng.
Tiêu chuẩn và điều kiện của người phụ trách kế toán
Theo quy định về người phụ trách kế toán tại Luật Kế toán 2015, người được cử phải đáp ứng các tiêu chuẩn tương tự như người làm kế toán thông thường. Cụ thể, họ phải:
- Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật.
- Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán.
- Không thuộc các đối tượng không được làm kế toán theo quy định (ví dụ: người chưa thành niên, người đang bị cấm hành nghề…).
So với Kế toán trưởng, yêu cầu về kinh nghiệm thực tế và chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng không bắt buộc đối với người phụ trách kế toán.
Thời hạn tối đa cho vị trí phụ trách kế toán là bao lâu?
Đây là một điểm bạn cần đặc biệt lưu ý! Đối với các doanh nghiệp không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, vị trí người phụ trách kế toán chỉ có thời hạn tối đa là 12 tháng (tương đương một năm tài chính). Sau thời gian này, doanh nghiệp bắt buộc phải bổ nhiệm một Kế toán trưởng chính thức.
Mức phạt khi không bổ nhiệm Kế toán trưởng là bao nhiêu?
Việc tuân thủ quy định về nhân sự kế toán là rất quan trọng. Nếu doanh nghiệp của bạn thuộc đối tượng bắt buộc phải có Kế toán trưởng nhưng không thực hiện, bạn sẽ phải đối mặt với các mức xử phạt hành chính không hề nhỏ.
Căn cứ pháp lý xử phạt theo Nghị định 174/2016/NĐ-CP
Các hành vi vi phạm về việc bố trí nhân sự kế toán được quy định rõ tại Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 174/2016/NĐ-CP).
Mức phạt cụ thể từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng
Mức phạt không có kế toán trưởng khi thuộc diện bắt buộc sẽ dao động từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Mức phạt này áp dụng cho một trong các hành vi sau:
- Không tổ chức bộ máy kế toán của đơn vị, không bố trí người làm kế toán hoặc không thuê tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán.
- Bố trí người làm Kế toán trưởng không đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
- Cử người phụ trách kế toán quá thời hạn 12 tháng đối với các doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc.
Đây là một khoản phạt đáng kể, vì vậy việc nắm rõ quy định là vô cùng cần thiết.
Giải đáp các câu hỏi thường gặp
Dưới đây là một vài câu hỏi nhanh mà chúng tôi thường gặp về chủ đề này, hy vọng sẽ giúp bạn làm rõ hơn các vướng mắc của mình.
Công ty TNHH có cần kế toán trưởng không?
Còn tùy thuộc vào quy mô của công ty bạn. Nếu công ty TNHH của bạn được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ (theo tiêu chí về lao động và doanh thu/vốn đã nêu ở trên), bạn không bắt buộc phải có Kế toán trưởng và có thể cử người phụ trách kế toán.
Công ty mới thành lập có phải bổ nhiệm kế toán trưởng ngay không?
Không, công ty mới thành lập có thời gian 12 tháng để bố trí người phụ trách kế toán trước khi bắt buộc phải bổ nhiệm Kế toán trưởng (trừ khi là doanh nghiệp siêu nhỏ).
Phụ trách kế toán có phải là kế toán trưởng không?
Không. Đây là hai vị trí khác nhau. Phụ trách kế toán là một giải pháp tạm thời hoặc giải pháp dành riêng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, với tiêu chuẩn thấp hơn và có giới hạn về thời gian trong một số trường hợp.
Tư vấn giải pháp kế toán toàn diện cho doanh nghiệp
Không bổ nhiệm kế toán trưởng không phải lúc nào cũng sai, nhưng nếu hiểu chưa đúng quy định, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình huống “làm đúng việc nhưng sai cách”. Thực tế, nhiều đơn vị nhỏ hoặc mới thành lập thường lúng túng trong việc bố trí nhân sự kế toán phù hợp, dẫn đến rủi ro về pháp lý và vận hành.
Thay vì tự xoay xở với những quy định phức tạp, lựa chọn một đơn vị chuyên nghiệp sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không đáng có. Dịch vụ kế toán doanh nghiệp tại Kế toán An Phú không chỉ hỗ trợ đúng quy định pháp luật, mà còn giúp bạn xây dựng hệ thống kế toán bài bản ngay từ đầu. Khi nền tảng đã vững, việc vận hành và mở rộng sau này cũng trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
